Yapay zekâ ile e-posta pazarlama: ajan ne yapar, insan ne yapar?

Bir e-posta kampanyası üç ayrı işten oluşur: kime yazılacağını bulmak, ne yazılacağına karar vermek ve ne zaman gönderileceğini yönetmek. Çoğu firma yapay zekâyı yalnızca ikincisi için düşünüyor — oysa üçünün içinde en az zaman alan iş odur.

Elli firmaya gönderilecek bir mailin metni yarım saatte yazılır. O elli firmayı bulmak, e-posta adreslerini çıkarmak, çalışmayanları elemek ve listeyi güncel tutmak günler alır. Gönderimi haftalara yaymak, hangi kutudan kaç mail çıktığını takip etmek ve cevap verenleri sıradan düşürmek ise sürekli bir iştir; bir gün ihmal edildiğinde durur.

Ajan nedir, sohbet botundan farkı ne?

Sohbet botu soru sorulduğunda cevap üretir. Ajan, kendisine verilen hedefe ulaşmak için sırayla adımlar atar: arama yapar, sonucu değerlendirir, eksikse yeniden arar, bulduğunu bir yere yazar ve bir sonraki adıma geçer. Aradaki fark, birine her seferinde ne yapacağını söylemek ile bir kere hedefi söyleyip sonucu almak arasındaki farktır.

E-posta pazarlamasında bu somut olarak şu demek: “İstanbul’daki ambalaj firmalarını bul” dediğinizde ajan haritayı ve kamuya açık kurumsal kaynakları tarar, bulduğu her firmanın sitesindeki iletişim adresini çıkarır, aynı firmanın iki kez listeye girmesini engeller ve elde ettiği listeyi kampanyaya bağlar. Siz süreç boyunca hiçbir adımı elle çalıştırmazsınız.

Yapay zekânın gerçekten iyi olduğu üç iş

1. Dağınık kaynaklardan yapılandırılmış liste çıkarmak

Bir firmanın adı haritada, e-postası web sitesinin altında, sektörü ise hizmetler sayfasındaki cümlelerin içinde yazar. Bu üçünü birleştirip “ad, sektör, şehir, e-posta” dörtlüsüne indirmek, klasik bir kazıma betiğinin zorlandığı bir iştir çünkü her sitenin düzeni farklıdır. Dil modelleri tam olarak bu tür yapısız metinden bilgi çekmede iyidir.

2. Aynı mesajı sektöre göre yeniden yazmak

Matbaaya yazdığınız mailin aynısı kozmetik firmasına gittiğinde tutmaz — ikisinin derdi farklıdır. Elli sektör için elli ayrı metin yazmak insan için pahalı, model için ucuzdur. Burada modelin işi yaratıcılık değil uyarlama: mesajın omurgası sizden, sektöre özgü örnek ve terimler modelden gelir.

3. Gelen cevapları sınıflandırmak

“İlgileniyorum”, “şu an değil, altı ay sonra yazın”, “yanlış kişiye geldi, satın almadan sorumlu değilim” ve otomatik izin yanıtları birbirinden ayrılmalı. Bu ayrımı elle yapmak, cevap sayısı arttıkça ilk bırakılan iş olur. Model bunu her seferinde aynı tutarlılıkla yapar.

Yapay zekânın çözmediği, çözemeyeceği kısım

Bir maili gelen kutusuna sokan şey metnin kalitesi değil, gönderen alan adının itibarıdır. Model ne kadar iyi yazarsa yazsın, yeni açılmış bir alan adından ilk gün beş yüz mail çıkarsa o alan adı yanar ve sonraki her mail spam klasörüne düşer.

İkinci sınır: model, elinde olmayan bir müşteri sonucunu uydurabilir. “Benzer bir firmada satışları üçe katladık” cümlesini hiç zorlanmadan yazar ve bu cümle hem yanıltıcı ticari beyandır hem de ilk sorulan soruda çöker. Metin üreten her sistemin, üretilen metni bu tür uydurma iddialara karşı denetleyen ayrı bir katmanı olmalıdır.

Pratikte iş bölümü nasıl olmalı?

Bu tablodaki asıl mesaj şu: yapay zekâ satışı yapmaz, satış görüşmesine kadar olan yolu kısaltır. Cevap geldikten sonrasını devretmeye kalkan her kurgu, karşı tarafın bunu fark ettiği anda çöküyor.

Ölçek: rakamlar ne anlama geliyor?

Günde 300 mail gönderen bir kurulum ayda 9.000 firmaya ulaşır. Bu hacim tek bir posta kutusundan çıkmaz; kutu başına makul günlük tavan 50 civarındadır, dolayısıyla altı-yedi gönderen adres gerekir ve hepsi kendi ısınmasını ayrı yaşar.

Dönüş oranı sektöre, listenin kalitesine ve metne göre çok değişir; kimsenin size garanti veremeyeceği bir sayıdır. Ama aritmetiği görmek karar vermeyi kolaylaştırıyor: 9.000 firmanın yüzde biri 90 görüşme demektir. Buradaki kritik ayrım, 90 görüşmenin 90 müşteri olmamasıdır — cevap veren firma henüz müşteri değildir, satış konuşması oradan sonra başlar.

Başlarken sorulacak üç soru

1. 1Liste nereden geliyor? Satın alınan hazır listeler genellikle eski ve izinsizdir; şikâyet oranını yükseltip alan adınızı yakar. Listenin kamuya açık kurumsal kaynaklardan, o an çıkarılmış olması gerekir.
2. 2Gönderim hangi alan adından yapılıyor? Sağlayıcının ortak alan adından yapılan gönderimde itibarı başkalarıyla paylaşırsınız. Kendi alan adınızdan gönderim, itibarın da sizde kalması demektir.
3. 3Sistem durduğunda haber veriyor mu? E-posta otomasyonlarında en pahalı arıza türü sessiz olanıdır: hiçbir şey hata vermez, sadece mail çıkmaz. Panelde “bugün kaç mail gitti” sorusunun cevabı bir bakışta görünmelidir.